GUERİCKE, OTTO VON ( 1602 – 1686 )

GUERİCKE, OTTO VON ( 1602 – 1686 )

Hava pompasını bulmasıyla ve vakum deneyleriyle tanınan Alman fizikçi ve mühendis Otto von Guericke, politikacı olmayı amaçladığı için Leipzig, Helmstedt ve Jena üniversitelerinde hukuk eğitimi gördü. Bu çalışmaları Leiden’de sürdürdü; ama orada aynı zamanda, matematik ve mühendislik derslerine de katıldı.

Öğrenimini tamamladıktan sonra Guericke, doğduğu kente ( Magdeburg ) döndü ve 1626’da Belediye Meclisi üyesi oldu. Ama kentin, Otuz Yıl savaşlarında nerdeyse bütünüyle yıkılmasından sonra, 1631 Mayısında kentten uzaklaştırıldı. Sırasıyla Braunschweig’da, Erfurt’ta ve Saksonya bölgesinde mühendislik yaptı.

Bir süre sonra Magdeburg’a dönerek, 1646 – 1676 döneminde Belediye Başkanı oldu. 1666’da topluma yaptığı hizmetler göz önüne alınarak, kendisine ” von ” unvanı verildi.

Guericke, bilimsel deneylerine ancak 1646’da başladı; ama boşluğun özelliği ve vakum elde etme olasılığı konusundaki tartışmalar üstünde, uzun bir süredir düşünmekteydi. Guericke’nin zamanında iki geçerli sav vardı: Temelde metafizik tartışmaları üstüne kurulmuş olan ve Fransız düşünür Descartes tarafından XVII. yüzyılda savunulan birinci kuramda, vakum elde etmenin olanaksız olduğu, uzayın her yanının maddeyle kaplı olduğu öne sürülüyordu. Atmosfer basıncı konusundaki bilgiler ile Galilei, Torricelli, v.b.’nin yürüttüğü deneylere dayanan ikinci sav ise, vakumun var olabileceğini belirtiyordu.

Guericke, sorunu deneysel yoldan çözmeye çalıştı. Önce iyice kapatılmış bir bira fıçısından, emme pompasıyla su çekmeye çalıştı: ama havanın içeri sızdığını gördü. Sonra bir bakır küreden, havayı doğrudan doğruya pompalayarak çekmeye çalıştı. Küre içeri çöktü; bu deney, vakum elde etmenin olanaksız olduğu düşüncesini destekliyordu. Ama bu sonuçla yetinmeyen Guericke, kendi geliştirdiği hava pompasını kullanarak, deneyi yineledi ve kısmi bir vakum elde etmeyi başardı ( söz konusu pompa, daha sonra BOYLE tarafından geliştirilerek, ünlü deneylerde kullanıldı ). 1657’de Guericke, Magdeburg deneyini gerçekleştirdi. Bu deneyde, bakırdan yapılmış iki büyük yarımküre bir birine geçirildi ve içindeki hava boşaltıldı. Ardından iki yarımküre, atlarla karşıt yönlere çekilerek, kürenin ikiye ayrılmadığı gösterildi.

Guericke, fiziksel evren ve buna ilişkin olayların bir bütün olarak açıklanmasıyla da ilgileniyordu. Özellikle gezegenlerin hareketlerinin magnetik kuvvetle açıklanabileceğine inanmaktaydı. Dünya’nın magnetik özelliklerini açıklama amacıyla, kükürtten bir küre yaptı ve sürtünmeyle statik elektrik elde ederek, kürenin çekim gücünü izledi. Ne var ki, elektrik ve magnetik etkiler arasındaki farkı göremedi.

1681’de vebaya yakalanmamak için Magdeburg’dan ayrılan Guericke, Hamburg’a yerleşti ve beş yıl sonra orada öldü.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: