GAUSS, CARL FRİEDRİCH ( 1777 – 1855 )

GAUSS, CARL FRİEDRİCH ( 1777 – 1855 )

Matematikçi, gökbilimci ve fizikçi Carl Friedrich Gauss, Almanya’nın Braunschweig kentinde doğdu. Dikkatli ve yetenekli bir çocuktu. 1792 – 1807 yılları arsında, Braunschweig dükünün sağladığı parasal yardımla, önce Braunschweig Koleji’nde, sonra da Göttingen Gözlemevi’nde öğrenim gördü.

1807 yılında, Göttingen Gözlemevi’nin yöneticisi oldu ve ölünceye kadar bu görevi sürdürdü.

Önceleri matematiğe karşı aşırı tutkusu vardı ve bu bilim dalının çeşitli kollarına önemli katkılarda bulundu. 1801’de çıkardığı Aritmetik Araştırmaları adlı kitabıyla, dünya çapında ün kazandı.

XIX. yüzyılın başlarında, gökbilime büyük ilgi duydu. 1801’de küçük gezegen Ceres ilk kez gözlenmiş, ama hemen Güneş’in arkasına geçtiğinden gözden yitmişti. Gauss, geliştirdiği yörünge kuramı ve o sıralarda yapılan gözlemler yoluyla, bu küçük gezegenin yörüngesini hesapladı. Gauss’un yaptığı hesaplara dayanarak, gezegen yeniden bulundu. Gauss, gök mekaniği konusunda yaptığı çalışmaların tümünü, 1809’da Gökcisimlerinin Hareketlerinin Kuramı adlı yapıtında açıkladı.

1817’de Gauss, yeryüzündeki büyük toprak parçalarını incelemek için jeodezi çalışmalarına başladı. Yöneticisi olduğu gözlemevinin yer üstündeki yerini tam bir duyarlıkla bulmak ve Hanover kentini üçgenlere ayıran bir nirengi planı hazırlamak istiyordu. 1874’de tamamlanan Hanover haritası, bölgenin ayrıntılarını tam olarak vermemesine karşılık, eğri yüzeylerin matematiği ve ölçme teknikleri konularında önemli gelişmelerin ortaya çıkmasına ve Gauss’un HELYOTROPU bulmasına neden oldu. Helyotrop güneşten gelen ışınların, uzaktaki bir gözlemciye aynadan yansıtılmasıyla, duyarlı açı ölçümüne olanak veren bir aygıttı.

Gauss, 1828 yılında, Berlin’deki uluslararası bir konferansta, daha sonra elektrikle ilgili çalışmalarıyla ün kazanacak genç bilgin Wilhelm Weber ile tanıştı. Biraz bu tanışmadan ötürü, biraz da sağlığının bozulması nedeniyle Gauss, arazi çalışmalarını bir yana bırakıp, deneysel fizikle, özellikle de yerküre magnetizmasıyla ilgilenmeye başladı. Faraday’ın elektromanyetik indüksiyonu bulduğu yıl ( 1831 ), Weber, Göttingen’e gelip Gauss’la birlikte çalışmaya başladı. İki bilgin, elektromagnetizma alanındaki araştırmaları ve akım ölçümlerinde pusula iğnesinden yararlanmaları sonucu, 1833’te çalışmalarını elektrikli telgrafa yönelttiler.

Bir mıknatıs üstünde hareket eden büyük bir bobin, elektrik akımlarının oluşmasına yol açıyordu. Uzun kablolarla başka yerdeki bir bobine iletilen bu akımlar, bir pusula ibresini saptırıyor, böylece bir alıcı görevi yerine getirmiş oluyordu. Gauss ve Weber, Göttingen’de, gözlemevi ile fizik laboratuvarı arasında bir telgraf hattı kurdular. Telgraf aygıtı, sonraki yıllarda Morse ve başka kişilerce geliştirildi.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: